Ukrayna – Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması Görüşmelerinde Son Durum

Dış İşleri Bakanımız Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun Ukrayna’yı son ziyaretinde tekrar gündeme gelen iki ülke vatandaşlarının pasaport olmaksızın sadece kimlik kartlarıyla süreli vizesiz seyahat imkanı getirecek uygulamanın görüşmelerinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Bu güzel uygulamanın iki ülke ilişkilerine olumlu katkıda bulunacağı şüphesiz. Ancak, bunun yanında ürünlerin, malların serbest ticareti, dolaşımıda büyük önem taşıyor. Her iki taraf iş dünyasının sabırsızlıkla beklediği serbest ticaret anlaşmasının (STA) imzalanması bu konuda büyük bir adım olacak.

Ukrayna son aylarda Kanada, İsrail ve Türkiye ile serbest ticaret anlaşması görüşmelerini yapıyor.

ftaKanada ile Ukrayna arasında STA’sı geçtiğimiz aylarda imzalanmıştı. Her iki ülke parlamentolarında oylanmasının ve kabulünün ardından anlaşmanın mart ayı sonunda yürürlüğe girmesi ve yaz başında da fiiliyatta geçmesi bekleniyor.

Kuzey Amerika ülkeleri arasında Ukrayna’nın imzaladağı ilk STA olmasının haricinde Kanada’nın 420 milyar $ tutarındaki ithalatı, yüksek GSMYH’sı Ukrayna’lı ihracatçılarının bu ülkeye olan ilgisini arttırıyor.  Ayrıca, Kanada’da Ukrayna kökenli vatandaşların sayısının yüksek olması, dünyadaki en kalabalık ve kuvvetli Ukrayna diasporasının bu ülkede olması sebebiyle Ukrayna kültürüne ait gıda ve tüketim mallarının burada bilinirliliğini ve tüketimi diğer ülkelerdekine göre çok daha yüksek. Ancak, coğrafi uzaklık, nakliye süresinin uzun olması ve bu süre içerisinde sermayenin bağlı kalıyor olması sınırlı finansman imkanı olan Ukrayna’lı ihracatçıların işini zorlaştırıyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 400 milyon $ civarında.

İsrail ile yapılan görüşmelerde ise sona yaklaşıldı. Her iki tarafında büyük çabası ile çok olumlu seyreden müzakerelerin nisan ayında tamamlanması ve 2017 yılı içerisinde imzalanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Ukrayna ile Türkiye heyetleri arasında serbest ticaret anlaşması görüşmeleri 2007 yılında başlamıştı ve bugün farklı yoğunlukta yapılan görüşmelerle devam ediyor. Ancak, görüşmelerde son aylarda arzu edilen tempodan biraz uzaklaşıldı ve bazı başlıklarda ilerleme kaydedilemedi. Bir sonraki muzakere tarihi 27-28 Nisan. Geçtiğimiz yıllarda 12 milyar $ olan iki ülke dış ticaret hacmi son yıllarda coğrafyamızdaki siyasi ve ekonomik krizler sebebiyle 4-5 milyar $’a kadar düşmüş durumda. İki ülke ticaret hacmi potansiyeli olan 15-20 milyar $ seviyesine hızla erişilebilmesi için STA görüşmelerine biran önce hız verilmesi ve imzalanması önem taşıyor. Görüşmelerdeki yavaşlamada 15 Temmuz hain kalkışmasının ve Ukrayna ile Rusya arasındaki gerginliğin büyük etkisi oldu. Tarafların karşılıklı fedakarlık beklentisi ve tarım ürünleri piyasalarına erişimi konusu başta olmak üzere bazı başlıklardaki pazarlıklar sebebiyle görüşmeler yavaş ilerlemekte. Kanada ile yakaladığı %98 oranındaki avantajlı serbest ticaret imkanını diğer ülkelerle imzalayacağı STA’larda da yakalama çabası Ukrayna ile müzakereleri zorlaştırıyor.

mikolskayaUkrayna Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakan Yardımcısı, Ukrayna’nın Ticari Temsilcisi Natalya Mikolskaya geçtiğimiz günlerde üç ülke ile yürütülen STA’lar ile ilgili açıklamalarda bulundu. Sayın Mikolskaya’nın bu açıklamalarından anlaşıldığı kadarı ile Türk tarafının STA müzakerelerini yürüten Ukrayna heyetine Kanada-Ukrayna ile mukayese edildiğinde şu an için en az on katı daha fazla olan ve Ukrayna lehine hep fazla veren dış ticaret hacmimizin şimdi ve gelecekte Ukrayna tarafı için ne kadar büyük bir önemi ve potansiyeli olduğu gerçeğinin daha etkin anlatılması gerekiyor. (Sayın Mikolskaya’nın açıklamalarını bu linkten seyredebilirsiniz)

Ukrayna’nın Avrupa Birliği ile STA imzalamasının ardından AB üyesi ülkelerden gelen bazı ürünlerde gümrük vergileri yakın zamanda birer birer kalkacak. Ancak, Türkiye ile Ukrayna arasında henüz STA’nın olmaması bazı Türk ürünlerinin Avrupa orjinli rakiplerine göre Ukrayna’ya maliyetli daha yüksek kalıyor. Aynı şekilde Ukrayna en yüksek dış ticaret fazlası verdiği ve henüz STA imzalamadığı ülke olan Türkiye pazarında hammadde hariç diğer ürünlerde rekabet etmekte zorlanıyor ki Ukrayna ekonomisinin kalkınmasında mamül ve yarı mamül ihracatı büyük önem taşıyor.

Rusya ile sıcak savaş seviyesine kadar yükselen gergin ilişkiler sebebiyle uluslararası ticareti olumsuz etkilenen Ukrayna’ya Rusya tarafından transit engelinin konulması bu ülkenin Orta Asya ülkeleri ile olan dış ticaretinide olumsuz etkilendi. 1 Milyar $’ın üzerindeki bu kaybını kapatabilmek için özellikle mamül ve yarı mamül ürünlerde yeni pazarlar arayışı içerisinde. Bu amaçla Kanada, İsrail, Kenya, Fransa, Tanzanya, İsveç ve diğer AB ülkeleri ile ticari ilişkileri geliştirmek üzere sektörel çalıştaylar yapılmakta.

Türk ve Ukrayna ekonomilerine büyük katkıda bulunacak STA’nın biran önce imzalanması iki ülke işadamlarının öncelikli hedeflerinden. STA’nın Ukrayna ekonomisine ne kadar büyük katkı sağlayacığının her platform gündeme getirilmesi, anlatılması gerekiyor. Ukrayna’da faaliyet gösteren ve sayısı 700 civarındaki biz Türk işadamlarınada görev düşüyor.

TUİD (Türk İşadamları Derneği) olarak 2016 yılı içerisinde farklı platformlarda gündeme getirdiğimiz STA’nı bu yılda gündemimizde tutarak biran önce imzalanması için gerekli kamuoyunu oluşturmaya gayret edeceğiz.

http://www.bulutali.com

https://www.facebook.com/AliBulut23                 https://twitter.com/AlBlt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s