Ukrayna’da Topraksız Tarım Cazip mi ?

Topraksız tarım Ukrayna’da uzun süredir ilgi duyduğum konulardan biri.

Geniş arazileri ve verimli toprağı ile bilinen Ukrayna’da topraksız tarım ilk başta belki çok doğru bir zirai faaliyet, yatırım alanı değil gibi gözüküyor. Buna, kurulum maliyetlerinin yüksek oluşu, ülke riski ve bu projenin Türkiye’de beklenen başarıyı gösterememesini de eklersek topraksız tarım Türk yatırımcısının Ukrayna’da haklı olarak çekingen davrandığı yatırımlardan biri.

uman.png

Ancak, yatırımdan sonra operasyonel masrafların göreceli düşük oluşu, giderek maliyetlerin düşmesi ve yaz sezonu hariç sebze fiyatlarının pahallı oluşu seracılığı ve topraksız tarımı ilerleyen günlerde bu ülkede cazip hale getiriyor. Son bir yıl içerisinde sebze fiyatları %35 arttı, resmi enflasyon %15.

Ukrayna genelinde, özellikle Uman ve Kiev çevresinde İsrailli firmaların büyük ölçeklerde modern topraksız tarım yaptıklarını, domates, salatalık, biber ürettiklerini mutlaka not etmemiz gerekiyor ki sektördeki en büyük firmanın Uman’da 22,5 hektar, Khristinovka’da 1 hektar ve Talnoe’de 11,6 hektar olmak üzere toplamda 35 hektar topraksız tarım ve diğer tiplerde seraları bulunmakta.

Alternatif enerjinin yaygınlaşmaya başlaması ve özellikle 65 milyon ton tahıl rekoltesi olan ülkede tarlada kalan bitkisel atıklardan üretilen katı yakıt çeşitlerinin düşük fiyatları seralarda ısıtma maliyetlerini ve ayrıca, LED aydınlatma sistemleri elektrik tüketimini çok düşürdü. Sera işletmelerinde ısınma ve aydınlatma faturasının işletmenin en önemli masraf kalemi olduğunu düşünürsek Ukrayna’da seracılık kar marjı artmaya başlayan bir tarım kolu olmaya başladı.

Bu sebeple, artık Türkiye’deki önyargıya takılmadan, komşu ülkelere de büyük ihracat potansiyeli olan Ukrayna’da topraksız tarıma yatırım amaçlı fizibiliteleri yapma zamanı.

Geçtiğimiz aylarda Türk basınında Antalya’da bir girişimcinin çok basit bir kapalı havuz sistemi kurduğunu ve marul üretiğini okumuştum. Gazipaşa ilçesinde, az maliyetle birim alandan daha fazla verim alma çabasına giren Tural ailesi, Türkiye’de nadir görülen bir sistemi kurmuş. 6 dönüm arazi kiralayan aile, havuz sistemi ile marul üretiyor. Seraların içerisine 20-30 santimetre derinliğinde havuzlar inşaa edilmiş. Bu havuzlara yerleştirilen yüzen süngerlerin üzerine dikilen marullar, 30-35 gün içinde hasat ediliyor. İlaç kullanılmıyor, verim yüksek. Dönüme 20 bin marul ekiliyor, 1 hasatta haftalık 11 bin marul toplanıyor. Ortalama bir maruldan 50 kuruş kar kalıyor.

Böyle bir sistemin Ukrayna şartlarına uygulanıp uygulanamayacığını araştırırken Hollanda vatandaşı Michael Gonders’in 4 yıldır Ukrayna’da yaşadığını ve topraksız tarım konusunda araştırma ve yatırım yaptığını öğrendim. Salatalar, sofra yeşillikleri ve baharatlar yetiştirme üzerine çalışıyor. Uyguladığı sistem Antalya’da Tural ailesinin sistemine benziyor.

Bay Gonders, Avrupa’da uzun yıllar sektör ve son 4 yıldır da Ukrayna’daki topraksız tarım faaliyetlerindeki tecrübelerine dayanarak uyguladığı teknolojinin kullanımının açık arazide sulu tarıma göre dahi daha ekonomik olduğunu iddia ediyor.

salat5

Gonders Lviv bölgesinde Busk kasabasında kurduğu tesiste 5 çeşit salata, maydanoz ve aromalı yeşillikler yetiştiriyor. 60 x 40 cm boyutlarında özel köpük platformlara 24 küçük delik açıyor. İlk olarak, tohumları 20 derece Celsius ve %100’e yakın nemli çimlenme odalarında 48 saat tutarak canlandırıyor, filizlendiriyor. Daha sonra filizleri platformlara alıyor ve havuzda 21 gün yüzdürüyor. Ürünlerin suda kalış, büyüme süresi bir aydan biraz fazla, kışın ise 50-55 gün. Haftada üç defa biçim, satış ve ekim yapılıyor. Tesisde 22 personel çalışıyor ve bilgisayar otomasyonuna önemli görev düşüyor. Kullanılan su 3-5 yıl temel fonksiyonlarını kaybetmiyor sadece eksilen seviye ilave ediliyor. Yıl boyunca düzenli bir üretim sağlanıyor. Verim ise 7800 metrekarelik bir alanda yılda 2 milyon adet marul.

Her mevsim ithal edilebilen ve uzak mesafeli nakliyeye, nispeten uzun süreli stoklamaya dayanıklı domates, biber, salatalık yerine dayanma süresi daha kısa olan yeşillikleri tercih ediyor.

Ürünlerin toptan satış fiyatlarından bahsetmek gerekirse:

salat_5

Salata çeşitleri – maydanoz ve dereotu 100 UAH/Kg, nane ve roka – 150 UAH/Kg, – 300 UAH, yeşil soğan 400 UAH/kg (Kur 1 $ = 28 Grivna).

İçinde bulunduğumuz günlerde serçe parmağı kalınlığındaki (ki daha kalın değil) bir bağ maydanozun süpermarketlerde satış fiyatı 19 Grivna/bağ. 8-10 adet yapraktan oluşan küçük bağ marulun fiyatı ise 20 – 25 Grivna/bağ.

Eminim ki sektördeki yatırımcılarımız ilerleyen günlerde Ukrayna’da geniş arazilerde tahıl, yağlı tohumlar tarımının yanında seracılık ve topraksız tarım gibi kar marjı yüksek, teknolojik ve küçük ölçekli tarım konularınada ilgi gösterecektir.

Özellikle topraksız tarım konusunda ülkemizdeki uzman firmalarımıza Ukrayna’yı yakından incelemeye ve yatırıma davet ediyorum.

http://www.bulutali.com

https://www.facebook.com/AliBulut23

https://twitter.com/AlBlt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s