SSCB’de Kenevir Tarımı, Sanayisi ve Bugünü / Конопляное хозяйство, производство и продукция времён СССР

Kenevir, uzun yıllar unutulduktan sonra yeniden ülkemizin gündemine gelen bir bitki.

Başkanımız sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz aylarda gündeme getirdiği kenevir üretimi, politika, strateji, ekonomi başta olmak üzere çok farklı platformlarda tartışılmaya başlandı. Son bir aydır kenevir ile ilgili doğru veya yanlış çok sayıda makale, görsel ve video paylaşımını gazete ve sosyal medyada okuduk, seyrettik.

ABD dolarının basıldığı kağıdın da hammadesi olan kenevir tekstilden ilaca, inşaattan bitkisel yağa kadar çok çeşitli sektörün hammaddesi. Uzun yıllar önce ülkemizde tarımı yapılmaktaydı. Farklı gerekçelerle zamanla çiftçimizin ve ülkenin gündeminden düştü, düşürüldü ve sonunda da yasaklandı. Çin bugün dünyanın en büyük kenevir üreticisi.

Kenevir, son zamanlarda sadece ülkemizin değil Rusya’nın da gündeminde. SSCB döneminde çok yaygın olarak kontrollü tarımı yapılan bu bitki Rus çiftçisine de unutturulmuştu yıllar içerisinde. Ağırlıklı Rusya, Ukrayna, Belarusya, Kafkaslar bölgelerinde ekilmekteydi. Sovyetler 1928’de kenevir ekilen arazi miktarını 1 milyon hektar/yıl’a kadar çıkarak dünya lideri olmuştu. Kenevir tarımını yaygınlaştırmak ve öğretmek için Sovyet sistemi içinde kurslar düzenlenmekteydi. II.Dünya Savaşı sırasında çiftçiyi ekonomik olarak ayakta tutan en önemli ürünlerden biriydi. Hatta 1 kg. kenevir ile bir çuval şekerleme alınabildiği söylenir ki şekerleme dönemin ulaşılamaz, en pahallı gıda ürünlerindendi. 1970’de kenevir ekili arazi miktarı 300 bin hektara düştü. Uyuşturucu ile mücadele adı sebebiyle ekimi yıllar içinde azaltıldı ve 1987’de de ekimi tamamen yasaklandı. Uyuşturucu üretilen çeşitleri hariç kenevirin kontrollü tarımı 2007’de tekrar serbest bırakıldı.

Son birkaç yıldır farklı platformlarda kenevirin Rusya ekonomisi için gerekliliği ve kontrollü yaygın tarımının arttırılması tartışılıyor. Yan ürün sektörleri ile beraber 1 milyon yeni istihdam ve yıllık 1,5 milyar $’lık bir ticaret potansiyeli olduğu hesaplanıyor. Rusya kenevir ihtiyacının neredeyse tamamını Çin’den ithal ediyor.

2018 yılında Rusya genelinde (Oryol, Penza, Novosibirsk, Mordovia ve Altay bölgeleri ağırlıklı) toplamda 10 bin hektara kenevir ekildi (ki 2011’de 2 bin hektardı). Bu rakamın arttırılması için teşvikler gündemde. Kenevir ve keten işleme tesisleri kurmak isteyenlere tercihli kredi verilecek. Uyuşturucu üretilebilen 26 çeşidi hariç tutularak mevzuatta düzenleme yapılarak, kontrollü tarımın arttırılması planlanıyor. Ortalama lif ve tohum verimi 1,5 ton/ha civarında. Sıcağa, kuraklığa ve soğuğa dayanıklı kenevirin tarımı buğdaya göre üç kat daha karlı.

SSCB döneminde Rusya’da yaygın tarımı yapılan kenevir ile ilgili çok sayıda bilimsel çalışma yapılmış, üniversitelerde bölümler, fuarlarda özel standlar ve sanayide entegre tesisler açılmış. Ekonomide önemli yeri olan bu tesislerin büyük bir kısmı bugün faal değil.

Türkiye’de kenevir ile ilgili çalışma, araştırma yapan sektördeki dostlarım için SSCB döneminden nostaljik bir dökümental videoyu blogumda paylaşıyorum.

SSCB Tarım Bakanlığı tarafından hazırlatılan ve dönemin arşivinden çıkan 18 dakikalık bu videoda kenevirin tohumculuktan başlayıp, tekstil atölyelerinde son bulan yolculuğu anlatılıyor. Özellikle, dönemin akademik çalışmaları benim çok dikkatimi çekti.

Video rusça. Maalesef altyazı tercümesini henüz yapamadım. Yakın bir zamanda türkçe altyazılı olarak tekrar paylaşmaya gayret edeceğim.

Her iki ülkede de kenevirin aynı tarihlerde konuşulmaya başlamasını, gündeme gelmesini bir tesadüften ziyade aklın ortak noktada buluşması olarak gözüküyor. Endüstriyel bitki kenevirin yakın bir gelecekte coğrafyamızda çiftçinin ve sektörün gündemine daha fazla gireceğinden şüphem yok.

http://www.bulutali.com

https://www.facebook.com/AliBulut23

https://twitter.com/AlBlt

https://www.linkedin.com/in/ali-bulut-047a183a

SSCB’de Kenevir Tarımı, Sanayisi ve Bugünü / Конопляное хозяйство, производство и продукция времён СССР” üzerine 2 yorum

  1. Ali bey paylaşım için teşekkür ederim
    Siz bu ürün ile ilgili bir çalışma düşünüyormusunuz ??
    Üretim olarak ??
    Ve Ukrayna da buna izin veriliyormu??

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s